SAGRADONG PUSO (Halaw kay Federico Licsi-Espino) (2025 Revision)

Habang unti-unting
tinatalupan
ng tadhana
itong sibuyas
na puso
ng makata,
humihikbi sa hapdi
ang bumabasa
ng tula.

RIGOR MORTIS (Halaw kay Arvin Abejo Mangohig)

Ito ang kamatayang sinisikap mong
puksain tuwing umaga, na bumabalik
at bumabalot sa iyong mukha bago
mananghalian. Noon pa man, may orasang
humihinga sa iyong katawan. May
kalendaryong tumitibok sa iyong puso.

Ito ang nakaambang pangamba tuwing
Linggo, o buhat-buhat na pagkagulat
tuwing Sabado: buhay ka pa nga pala.
Hindi natutuldukan ng pahinga ang iyong
pagtatala sa araw-araw. May
kalendaryong tumitibok sa iyong puso.

Nung bata ka, gising ka pa kahit napupuyat
na ang orasan—bukas ang pinto,
umaandap-andap ang silahis ng buwan
sa iyong silid. Noon, gigising kang may
nakahain nang kape at almusal, walang
inaalalang bayarin sa upa o kuryente.

Pero nagbabago ang lahat, sa bawat
kulubot na dumadagdag sa balat. Madalas
ka nang hinihele ng mga alalahanin.
Kinukuba ng hanapbuhay ang iyong likod,
nababanat ang iyong gulugod kaiisip—
araw-araw—na buhay ka pa nga pala.

Gaya ng unang uha sa pinakaunang araw:
Para saan ba ang lahat ng ito? Para puksain
ang kamatayang sumisiyap sa iyong puso.
Para labanan—sa abot ng makakaya—kahit
alam mong lagi siyang magwawagi sa
bawat Lunes ng ating buhay, magwawagi
sa lahat ng nabubuhay at namamatay.

PUSANG ITIM (Halaw kay Arvin Abejo Mangohig)

Sa buhay ko, gusto kong maniguro’t
kumampi sa liwanag. Mga bintana,
bukas na pinto. Puting-puting

Kutis ng kalaguyo kagabi. Kaya
nang dumating itong munting dilim
sa harap ng bahay, ayaw ko sanang

Patuluyin—hanggang buksan niya
ang kanyang mga mata: luntian
ang kaliwa, nagdurugong pula

Ang kanan. Ang malas mo, sabi ko,
habang marahang-marahang
hinahaplos ang anino ng munting anino.

ORASAN (Halaw kay Li Young-Lee) (2025 Revision)

Nang tumigil
ang orasan sa istasyon
patuloy na bumagsak
ang mga dahon,
patuloy na umandar
ang mga tren.
Patuloy na humaba at umitim
ang buhok ni Inay.
Patuloy na nilunod ng oras
ang katawan ni Itay.

Hindi ko mabasa
ang kalendaryo sa istasyon.
Natulog kaming nakalilim
sa mga pigil na kamay ng orasan
hanggang ihatid ng umaga
isang mama, may bitbit na hagdan.
Inakyat ng mama ang mukha
ng orasan, sinusian.
Siya lang ang nakakaalam
kung ano ang kanyang nakita.

Sa baba, patuloy ang mga yapak
papunta sa iba't ibang direksyon.
Nagsitawid ang mga tao
papunta sa ibang panahon:
Bumibili ng tiket sa isang panahon,
inilalapat ang talampakan
papuntang ibang panahon.
Tinatawid ang mga hanggahan:
pagtulog, paggising, pagtulog,
waiting room papuntang tren at pabalik,
Gera, kapayapaan, at gera muli.

Tumatawid sila sa pagitan ng meron at wala:
natututo ng bagong wika ng mundo,
nililimot ang dating wika ng puso.
Nangongolekta ng wika sa ibang wika
para sa tatlong yugto:
pananatili, pag-alis, at pagbabalik.

At ang mama sa tuktok ng hagdan—
siya lang ang nakakaintindi
kung ano ang sinasabi
ng mukha ng orasan.

At patuloy
na nilunod ng kamatayan
ang katawan ni Itay
hanggang sa tumagas ito
mula sa kanyang mga mata
papunta sa akin.

At patuloy na humaba
ang buhok ni Inay
na lagi't laging nabibigong
humalik sa lupa.